Keramische terrastegels worden gemaakt van een mengsel van klei, zand, bindmiddel en pigment. Dat mengsel wordt geperst en vervolgens bij hoge temperatuur gebakken, waardoor een harde, dichte tegel ontstaat die door en door gekleurd is. De meeste tegels op de Nederlandse markt komen uit Italië, Spanje of Turkije, landen met een lange traditie in keramische productie.
Het onderscheid tussen "keramische tuintegels" en "keramische terrastegels" is in de praktijk klein. Fabrikanten en verkopers gebruiken beide termen door elkaar zodra een tegel vorstbestendig is en minimaal 2 centimeter dik. Voor opritten worden keramische tegels afgeraden: de draagkracht is onvoldoende voor het gewicht van een auto, en daar kiezen leveranciers meestal voor beton of gebakken klinkers.
Fabrikanten en tegelzetters noemen steeds dezelfde reeks eigenschappen als reden voor de populariteit van het materiaal:
De prijs is het grootste struikelblok. Keramiek kost meer dan beton, en de aanleg vraagt om een zorgvuldiger voorbereide ondergrond dan bij standaard betontegels. Een kleine oneffenheid in de fundering kan bij keramiek sneller leiden tot barsten of verzakking dan bij dikkere, minder brosse materialen. De dunste variant, 2 centimeter dik, is daardoor niet geschikt om zomaar op een zandbed te leggen.
Keramische terrastegels zijn er in drie hoofdvarianten, elk met een eigen manier van verwerken.
| Dikte | Ondergrond | Gewicht | Typische toepassing |
| 2 cm | Drainagesplit of speciale lijmvloer | Licht, makkelijk te tillen | Dakterras, lichte constructies |
| 3 cm | Zandbed, eventueel met cement gestabiliseerd | Middelzwaar | Standaard terras, ook bij slappe grond |
| 4 cm (GeoCeramica) | Standaard zandbed | Zwaarder, keramische toplaag op betonnen onderlaag | Zwaarder belaste terrassen, eenvoudige aanleg |
De 4 centimeter dikke variant, vaak verkocht onder de merknaam GeoCeramica, combineert een keramische toplaag met een onderlaag van beton. Dat maakt de tegel steviger en geschikt voor een gewone zandbed-fundering, wat de aanlegkosten drukt ten opzichte van de dunnere varianten.
De prijs varieert sterk per formaat, kleur en dikte. Marktprijzen liggen doorgaans tussen de €27,50 en €80 per vierkante meter, exclusief plaatsing. Tegelzetters rekenen daarbovenop een uurtarief van ongeveer €35 tot €40, exclusief btw. Vind meer kosten op de website van Hornbach!
Voor een terras van 20 vierkante meter, met tegels van gemiddeld €45 per vierkante meter, komt de materiaalkostenpost uit op zo'n €900. Reken daarbij de kosten voor het voorbereiden van de ondergrond en het leggen zelf, en een totaalprijs tussen de €1.800 en €3.500 is voor zo'n oppervlak geen uitzondering. Beton blijft goedkoper, met materiaalprijzen vanaf ongeveer €20 per vierkante meter, terwijl natuursteen juist duurder uitpakt: tot €150 per vierkante meter.
| Keramische terrastegels | Natuursteen | Beton | |
| Prijs per m² | €27,50 - €80 | €50 - €150 | €20 - €50 |
| Onderhoud | Laag, niet poreus | Hoger, gevoelig voor vlekken | Laag tot gemiddeld |
| Levensduur | Zeer lang | Lang, wel gevoeliger voor schade | Lang |
| Uitstraling | Strak, veel afwerkingen mogelijk | Authentiek, natuurlijk | Modern, functioneel |
Natuursteen oogt authentieker en heeft meer karakter door de natuurlijke onregelmatigheden, maar is kwetsbaarder en vraagt meer onderhoud. Beton is het goedkoopste alternatief en inmiddels verkrijgbaar in verfijnde afwerkingen, maar mist voor veel kopers de uitstraling die keramiek wel heeft.
Het leggen van deze tegels wijkt af van het werken met beton. De ondergrond bepaalt grotendeels of het terras jarenlang stabiel blijft.
Elke keramische terrastegel heeft een R-waarde, een schaal van R8 tot R13 die aangeeft hoe stroef het oppervlak is. Voor een gewoon terras volstaat vaak een lagere R-waarde, maar rond een zwembad of op een nat wordend dakterras kiezen tegelzetters doorgaans voor R11. Hoe hoger de R-waarde, hoe stroever de tegel, en over het algemeen ook hoe lastiger die schoon te houden is, omdat vuil zich makkelijker vastzet in het reliëf.
De tegels vragen weinig onderhoud, maar niet alles is toegestaan. Voor regelmatig onderhoud volstaat lauwwarm water met een zachte borstel, eventueel aangevuld met groene zeep of een pH-neutrale reiniger. Vlekken van wijn, vet of roest kun je het beste direct wegspoelen, voordat ze intrekken.
Een hogedrukreiniger wordt afgeraden, niet omdat de tegel het niet aankan, maar omdat de voegen kwetsbaar zijn voor de hoge druk. Chloor en zuren worden eveneens afgeraden: ze kunnen het oppervlak aantasten en trekken op termijn juist meer vuil aan.
Het materiaal staat bekend als vorstbestendig, maar dat geldt vooral voor tegels van goede kwaliteit die correct zijn gelegd. Bij een slecht voorbereide ondergrond kan water onder de tegels blijven staan, bevriezen en uitzetten, met scheuren tot gevolg. Een goed afschot en een doorlatende ondergrond zijn daarom net zo belangrijk voor de winterbestendigheid als de tegel zelf.
Keramische terrastegels zijn inmiddels verkrijgbaar in houtlook, betonlook, natuursteenlook en met geprinte motieven. Formaten lopen uiteen van kleine tegels van 30 bij 15 centimeter tot grote platen van 120 bij 120 of zelfs 240 bij 120 centimeter. Grotere formaten met smalle voegen zijn de laatste jaren in trek, mede doordat ze een strakkere, meer doorlopende vloer creëren die goed aansluit op interieurvloeren.
Keramische terrastegels bestaan uit minerale grondstoffen zoals klei, die na het bakken hun vorm en kleur permanent behouden. Fabrikanten noemen keramiek daarom een relatief milieuvriendelijk materiaal: het productieproces vraagt weinig chemische bewerking, en de tegels zijn aan het einde van hun levensduur te recyclen. Harde cijfers over CO2-uitstoot of recyclingpercentages worden door de meeste leveranciers nog niet gepubliceerd.
Zijn keramische terrastegels duurder dan beton? Ja. Keramische terrastegels kosten doorgaans tussen €27,50 en €80 per vierkante meter, tegenover €20 tot €50 voor beton.
Kan ik ze zelf leggen? Dat kan, mits de ondergrond zorgvuldig wordt voorbereid. Vooral de dunnere 2 centimeter variant vraagt om ervaring, omdat deze niet zomaar op zand gelegd kan worden.
Wat is het verschil tussen 2, 3 en 4 centimeter dikke tegels? De dikte bepaalt de benodigde ondergrond en de belastbaarheid. Dikkere tegels, zoals GeoCeramica van 4 centimeter, kunnen op een standaard zandbed en zijn zwaarder belastbaar.
Hoe maak ik ze schoon? Met lauwwarm water en een zachte borstel of pH-neutrale reiniger. Chloor, zuur en een hogedrukreiniger op hoge stand worden afgeraden.
Zijn de tegels antislip? De meeste hebben een R-waarde tussen R8 en R13. Voor natte omgevingen, zoals rond een zwembad, wordt meestal R11 aanbevolen.
Hoe lang gaan ze mee? Bij correcte aanleg noemen fabrikanten een levensduur die tientallen jaren overstijgt, mede dankzij de krasvastheid en het niet-poreuze oppervlak.
Keramiek is geen impulsaankoop. De hogere materiaalprijs en de zorgvuldigere aanleg wegen voor veel huiseigenaren op tegen de kleurvastheid, slijtvastheid en het lage onderhoud die het materiaal biedt. Wie kiest voor keramiek, kiest in de praktijk vooral voor gemak op de lange termijn, in ruil voor een hogere investering vooraf.
